Yazar: Ulgen

Dün sabah dersten önce beni sembolize eden bu resimle başarılar dileyen sevgili arkadaşıma gelsin bu video!

Bol güneşli bir hafta sonu diliyorum herkese, un weekend pieno di sole a tutti!

Maskeli şubat!

Şubat neşeli bir aydır

Bize maskeler getirir

Bize ilk güneşi hediye eder

Bu şubat gerçekten maskelerle geldi, bol neşeli ve güneşli geçmesini diliyorum hepiniz için…

Ben dün Versace markalı maskelerin talimatlarını çevirdim. Cerrahi maske olmadıklarını, virüse karşı koruma garantisi olmayan aksesuar olduklarını ve olası enfeksiyonlara karşı Versace’nin herhangi bir sorumluluk üstlenmeyeceğini dilimize çevirerek Versace maske ile gezmek isteyen vatandaşlarımıza bir hizmette, uyarılmalarına katkıda bulundum.

Bana sorarsanız, ben Fendi’ciyim eFendi’m!

Versace’nin on modeli var sanırım, bir fark yaratmak isterseniz 190 Erocuk falan.

Allahım aklımı koru!

Kalan üç zaman!

Blog maceram için hedeflediğim bir yılın sonuna hızla yaklaşıyoruz. Bu hafta kalan birkaç gramer konusunun da üzerinden geçip rehber niteliğindeki pratik dil kitabımı su questa piattaforma (bu platforma) taşımış olacağım.

Daha önce de belirttiğim gibi, yeni bir dil öğrenirken artık sınırsız sayıda kaynağa, alıştırmaya anında erişebiliyoruz. Quello che volevo fare (benim yapmak istediğim) ise vakit kaybetmeden daha hızlı öğrenmeniz için gerekli olan her şeye en uygun sırada değinmek, klasik ders kitaplarında rastlamayıp zamanla kendi kendinize keşfedeceğiniz, belki de bir türlü keşfedip anlamayacağınız şeyleri dile getirmekti.

Araya corona girince dersleri askıya, dertleri ön plana aldım ama arada arabeske bağlasam da misyonumuzdan şaşmayıp İtalyancadan ve İtalyan kültüründen sapmamaya çalıştım. Nei titoli (başlıklarda) ve yazıların içeriğinde bol miktarda İtalyanca var. İtalyanca öğrenenler dışında okuyanlar da çok olduğu için sözcüklerin, ifadelerin ve alıntıların Türkçe anlamlarını da yazdım mutlaka.

Kalan gramer konularımız, İtalyanların bile molto spesso (çok sık) yanıldığı, en zor fiil çekimlerinin olduğu Condizionale Presente (Semplice), Congiuntivo ve genellikle günlük konuşmalarda kullanılmayan ve bu nedenle her şahıs için ayrı çekimini ezberlemenin gerekmediği, uzak geçmiş zaman kipi Passato Remoto.

Bir adada tecrit!

Bir adasever olarak, kendimi adalarda çok daha mutlu ve özgür hissederim. Ve bu nedenle de gençlik yıllarımda şu ada senin, bu ada benim yelkovan kuşlarının peşi sıra gezer dururdum.

Midilli’ye gidişim, Assos’a dadandığım yıllara rastlar. Bir akşamüstü deniz kenarında otururken karşıdaki adanın mimarisini merak etmiş, bir kaçamakta da Ayvalık’tan oraya geçip Yunan adaları arasında island hopping yapmıştım.

Malta’ya gidişim ise bir arkadaşımın bana taktığı yüklü miktarda borcun karşılığında, yıllar sonra beni Malta’ya göndermesi ile olmuştu. Üniversiteyi bitirip işe başladığımda hiç dokunmadığım ilk üç maaşımı, arkadaşlık anlayışım gereği, gözümü kırpmadan kafe açan ve maddi sıkıntıları olan arkadaşıma vermiştim. O ise işi gücü çok yerinde olmasına, üstüne anche un’agenzia di viaggio (bir de seyahat acentesi) açmasına rağmen hiç ödememişti borcunu.

Yıllar sonra nasıl oldu da aklına geldiyse, bana Adana’dan ulaştı ve nakit ödeme yapamayacağını söyleyerek kendi turizm şirketi yoluyla Malta’ya yolladı beni. Eminim kontenjandan, sıfır maliyetle! Oysa ben çoktan bir bardak soğuk su içmiş ve hatta unutmuştum. En az otuz üç maaş daha almıştım o arada.

Ne yapayım, hazır gitmişken ada, denizaltı, deniz üstü turları almış, çok yakınındaki L’isola sorella (sister island) Gozo’ya gidip bir maaş daha harcamıştım üzerine. Ödendiği düşünülen bu borcun üstüne bir bardak da soğuk şarap içtim adanın eğlence merkezi St. Julians’da!

Ne kadar uzun anlattım, içime oturmuş belli ama durup dururken aklıma düşüp de gitmeyi düşünmeyeceğim Malta’yı çok sevdim. İyi ki gitmişim, ada adadır! Sicilya Arapçası kökenli Maltaca’ya da bayılmıştım. İtalyanca, Arapça ve İngilizce kelimelerin karışımı bu dili kesin öğrenirdim biraz daha uzun kalsam.

İtalyan arkadaşlarım bana Fata derdi. Peri anlamına gelen bu takma adımı çok severdim. İspanyolca öğrenmeye başladığımda Ada sözcüğünün peri anlamına geldiğini öğrendiğimde adeta kanatlandım. Uçuş kartlarımda Adana’nın ilk üç harfi ADA yazardı. Ada adında çok yakın bir İtalyan arkadaşım var. Ben de kızım olursa adını Ada koymaya kararlıydım. Come il suo significato (anlamı gibi) güzel bir sözcük: kısa, ferah, özgürlük çağrıştıran, tersten okunuşu aynı.

Ama tam o yıllarda Buket Uzuner Kumral Ada Mavi Tuna’yı yazdı ve sağım solum küçük Ada’larla doldu birden. Bir bardak soğuk su da bu noktada içtim!

Yanı başımdaki Kıbrıs’a ilk kez ortaokulu bitirdiğim yaz bir aylığına gitmiştim ve çok da sevmiştim. Biz o zamanlar Kıbrıs’ı yurtdışı sayardık, con il passaporto (pasaportla) gidip elimiz kolumuz yabancı marka kıyafetlerle, spor ayakkabılarıyla dolu dönmüştük. Nike ayakkabı, Fred Perry shetland kazak giymenin prestij sağladığı yıllar!

Kıbrıs ülke dışında gördüğüm ilk yerdi. Yaklaşık on yıl sonra iş için sürekli gitmeye başladım. Arada birçok ülkede birçok yer görmüş olduğum halde, çocukluğumun o yazında çok sevdiğim Girne yat limanını yine çok beğendim.

corona öncesinde dadandığım ve üç yaz üst üste gittiğim Kaş’ın karşısındaki Meis ise son gözdem! Asıl adı Castellorizo veya Kızılhisar olan, Yunanlıların Megisti dediği Meis, Kaş’a kaş-göz mesafesinde gözbebeği gibi bir ada. Meis, Gabriele Salvatores’in 1992 yılında Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ını alan muhteşem Mediterraneo filminin çekildiği yer.

Hey gidi günler hey! Şimdi burnumuzun dibindeki, burnumuza koymadığımız, şehrimizin neon ışıklı Sevgi Adası’na gidip cümbür cemaat mangal yapmaya, çekirdek çintmeye, veleybol oynamaya bile çoktan razıyız!

Ama kayıt olduğum İtalyanca kursu Melbourne’de olduğu için nei prossimi due mesi (önümüzdeki iki ay) sanal olarak da olsa bir adada olacağım için heyecanlıyım.

Bir sürü ada hikâyem var ama çok sevdiğim Sri Lankalı dostlarımın adasına bir türlü gidemedim maalesef. Eski adı Seylan olan, şeklinden ve coğrafi konumundan dolayı Hindistan’ın gözyaşı olarak bilinen Sri Lanka’ya gitmek hayalim.

Venedik’in gözyaşı ise Murano ile Venedik arasındaki mezarlık adası San Michele! Napolyon, 1804 yılında Venedik’i işgal ettiğinde, şehrin yapısını ve belirli dönemlerde yükselen suları dikkate alarak ölülerin buraya gömülmesini yasaklamış.

Bunun üzerine, Venedik’in kısaca La Fenice (anka kuşu) olarak bilinen meşhur tiyatro binası Teatro La Fenice’nin mimarlarından Gian Antonio Selva, San Michele adasındaki mezarlığı tasarlamış. 1835-1839 yılları arasında komşu San Cristoforo della Pace adasıyla birleştirilip bugünkü şeklini alan mezar adasının güncel tasarımı 1860 yılında mimar Annibale Forcellini tarafından yapılmış.

Birçok milletten, etnik kökenden ve farklı dinlerden insanların mezarlarının bulunduğu adada yer tabii ki sınırlı. Bu nedenle, 1995 yılında çıkarılan bir kararnameye göre kişiler mezarlarının konumuna göre, burada 10-20 yıl kalabiliyor. Daha sonra kalıntılar, ailenin isteğine göre başka bir mezarlığa naklediliyor veya İtalyan Katolikler arasında yaygın olduğu gibi yakılıyor.

San Michele’de yalnızca ünlülere dokunulmuyor. Bu ünlüler arasında, 1924 yılında İtalya’ya yerleşen ve Mussolini’yi destekleyerek faşist işbirlikçi olarak faaliyet gösteren Amerikalı şair Ezra Pound da var.

Mezarı su quest’isola (bu adada) olan diğer bir ünlü de Rus kökenli besteci, piyanist ve orkestra şefi Igor Stravinsky. Ezra Pound’dan üç yıl önce doğup bir yıl önce ölen Stravinsky, ABD ve Fransa vatandaşı idi. Amerika’da ölmesine ve Venedik’te hiç yaşamamış olmasına rağmen, Rake’s Progress operası dahil olmak üzere birkaç eserinin ilk kez sahne aldığı Venedik’e hayran olduğu için vasiyeti üzerine ebedi istirahatgâhı San Michele’ye getirilmiştir.

Ben de nel mio testamento (vasiyetnamemde) bir güncelleme yapıp şansımı deneyeceğim San Michele için. İtalyanca öğretmek ve İtalyan kültürünü tanıtmak için az emek vermedim sonuçta!

Halk dilindeki adıyla Il Giorno dei morti (ölüler günü) için ailesiyle San Michele’ye giden Alessandro del Monte’nin ilgilenenler için YouTube’a yüklediği çok güzel bir video:

Saymaya ve hesaplamaya devam etmek!

Allah kimseyi bir yeni yetmenin diline düşürmesin, o yeni yetmeyi de eskiden dalga geçtiği her şeyi yaptırarak terbiye etmesin.

Nel passato (eskiden) yaz akşamlarında sahilde otururken annemle halamın kaç ev var diye sitedeki ışık yanan daireleri saymasına çok gülerdim. Bir önceki günle kıyaslamak için aradaki farkı hesapladıklarını duyduğum zaman ise gülmekten kumlara yatardım.

Adesso (şimdi) benim kafamda da sürekli sayılar dolaşıyor. En sevdiğim faaliyet olan uykuya kaç saatim kaldığını sayıyor, sabah uyanınca kaç saat uyuduğumu hesaplıyorum. Mutfağa geçince ilk olarak penceredeki bodur mandalina ağacımdaki mandalinaları sayıyorum, kaç tanesinin hâlâ yeşil kaldığını saptıyorum.

Sapıtıyorum herhalde diye geçiriyorum içimden, açılayım diye kahve hazırlarken kaç Nespresso kapsülümün kaldığını sayıyorum. Circa (yaklaşık) kaç gün sonra sipariş vermem gerektiğini hesaplıyorum. Bir önceki aya göre her gün bir kapsül daha fazla tükettiğimi, eskiden bir kapsül içince gece uykum kaçtığı halde şimdi günde üç veya dört kapsülün bana mısın demediğini dehşetle fark ediyorum. Sipariş sıklığımdaki ve döviz kurlarındaki artışı düşünüp bütçe hesabı yapıyorum.

Kahvemi alıp balkona çıktığımda narenciye ağaçlarında yoklama alıyorum, düşen greyfurtları ve limonları sayıyorum. Bir ağaca yuva yapan anne kuşun yavrularını bir önceki güne göre daha çok veya daha az ziyaret etmesinin nedenlerine kafa yoruyorum. Kaç gündür dışarı çıkmadığımı hesaplamam da genelde bu saatlerde oluyor. Birazdan dersler başladığında bu ossessivo (saplantılı) düşüncelerden kurtulacağıma sevinip ajandamı açıyorum ve o gün kaç ders aldığıma bakıyorum.

Dersler bitince bloga girip corona günlerinde kaç yazı yazdığıma, bozza (taslak) halinde bekleyen kaç yazım olduğuna bakıyorum. İtalyanca dil kitabımdan bloga aktarmam gereken kaç ders kaldığını sayıyor, bu iş için hedeflediğim bir yılın bitmesine kaç günümün kaldığını hesaplıyorum.

Cuma olunca hafta sonunun, pazartesi olunca da o haftanın bitmesini diliyor, sabırsızlıkla bu günlerin sonlanmasını bekliyorum. Belirsizlik çok zor, kaç günümüzün veya ayımızın kaldığını bilsek çok rahatlarız.

Neyse, şimdilik şubatın ilk haftası başlayacak kursuma odaklandım, gün sayıyorum.

Bir tek akşamları çevredeki apartmanlardaki ışık yanan daireleri saymıyorum, gerek yok, tüm dairelerde her akşam ışık var çünkü!

Bir bardakta deniz gibi!

Durante l’anno passato (geçen yıl boyunca), burada yazdıklarım dışında kendimi kaptırmışlıkla hiçbir şey yapamadım. İlk dakikalarında sarmayan filmleri, ilk sayfalarında yakalamayan kitapları yarım bıraktım. Bir şarkı hüzünlendirdiği an kapattım, bir süre sonra haberleri de çıkardım hayatımdan. Ne iyi geliyorsa onu daha çok yapmaya, ne iyi gelmiyorsa da yapmamaya özen göstererek korumaya çalıştım kendimi.

Bu sürece anında adapte olup her dakikasını değerlendiren arkadaşlarımı gıptayla ve con grande stupore (büyük şaşkınlıkla) izledim ama ben ne sanal müze gezebildim ne konferanslara katılabildim, ne de sanal çevre turları yapabildim. Arkadaşlarımın yaptığı hatırlatmaları unutup her şeyi bir bir kaçırdım.

Ruhumu katarak büyük bir içtenlikle yalnızca yazdım, müzik dinledim, film izledim, hayretle doğanın çıldırışını takip ettim. Bir de büyük bir iştahla yedim ve bazen keyifle, bazen kederle içtim. İçilen şaraplarla Kasabanın Sırrı 2 filmi çekilebilirdi. Birikip gazetelere sarılarak tek tek çaktırmadan çöpün derinliklerinde elden çıkarılan boş şarap şişelerinden ise İtalya’ya yol olurdu herhalde.

Le bottiglie (şişeler) bu şekilde görevliye çaktırmadan sinsice elden çıkarıldığına göre, dünya düzenini değiştirmeye muktedir corona, iliklerimize işlemiş el alem ne der sorunsalı konusunda pek bir şey yapamadı anlaşılan.

Kendi iliklerim adına konuşuyorum!

Ma ora (ama şimdi), yeni yılın ilk günlerinde bakıyorum da bu zorunlu nadas iyi gelmiş bana, toparlandım ve küllerimden yeniden doğdum adeta. Keyifli dersler yapıyorum, vakitten bol neyim varken reddettiğim çevirileri en sıkışık zamanlarımda bile kabul edip gayet hızlı ve severek yapıyorum. Bir yıl dinlenen toprağıma yeni duygu ve düşünce tohumları ektim, iyi mahsul alacağım bu sene.

Bu arada, iki farklı avanzato (ileri düzey) İtalyanca kursa katılacağım merkezde bu dönem için bir program daha eklemişler!

Bu programda Per dieci minuti adlı kitabı 2013 yılında On Dakika olarak Türkçe yayınlanan giovane scrittrice (genç kadın yazar) Chiara Gamberale’nin pandemi döneminde yazdığı Come il mare in un bicchiere kitabı okunup tartışılacakmış. Ve asıl güzel olan, son derse konuşmacı olarak yazarın kendisi gelecekmiş.

Kaçıramayacağım bir fırsat olduğu için ona da kayıt oldum subito (hemen) ve böylece haftanın üç sabahını doldurdum. Şimdi de kitabı indirip okumaya başlayacağım. Üç ayrı sınıfta boy gösterip üçünde de ineklerin efendisi olma iddiasındayım. Burada kendime bir maşallah demeliyim bence, geç bir açılım oldu ama iyi oldu!

Eminim Chiara da Türk bir yazarla tanışmaktan memnuniyet duyacak. Magari (keşke) bu kitabı ben çevirsem!

Pandeminin başında yaşanılan bocalamanın, mutsuzluğun yerini tarifi zor bir huzur ve güvenin aldığını söylüyor Gamberale aşağıdaki videoda.

“Gürültü ve şiddetten, rekabetten uzaklaştık. Dışarı çıkamadıkça takıntılarımızdan, abartılı duygu ve düşüncelerimizden çıktık. Biz ve yakınlarımız hastalanmadığı için mutsuzluğumuzun yerini banal bir mutluluk aldı. Dünya üzerimize geliyor ama kimse bizi kirletemeyecek artık, insanlar ve bazı şeyler ile aramızdaki mesafeyi biz belirleyeceğiz. Gerekirse maskemizi takıp kendimizi koruyacağız, savunacağız.”

Şu sorusu çarpıcı tabii: Bizim sağlıklı düşünmemiz için dünyanın hastalanması mı gerekiyordu?

Biz zaten oldukça sağlıklı düşünüyorduk aslında, karınca kararınca iyi şeyler yapmaya çalışıyorduk. Daha da olumlu duygularla, farkındalıkla çıkıp daha güzel şeyler yapacağız kuşkusuz. Ama dünyada büyük ölçekte olanlara baktıkça pek umudum yok açıkçası küresel çapta bir iyileşme konusunda.

Chiara Gamberale, karantinanın başında tutmaya başladığı deftere, yakınlarından neleri özlediklerini yazmalarını istemiş. Babası, ailece dağ evlerine gitmeyi özlediğini yazmış. Herkes sarılmayı ve yakın olmayı özlemiş. Son sayfalarda ise yine evde olmayı, bu kendi iç seslerini dinledikleri dönemin uzamasını dileyenler olmuş. Böyle bir kitap yazma fikri, o defterdeki hislerden doğmuş yani.

Devo confessare (itiraf etmeliyim), kitabı değil ama Bir bardakta deniz gibi olarak çevirebileceğim adını kıskandım biraz!

Ama meğer Chiara Gamberale kitabına bu adı Vittorio Varano’nun bir şiirinden esinlenerek vermiş:

 “In me sto bene. Come il mare in un bicchiere. Ma se sono confinato in questo calice. Qualcuno mi può bere”

(Kendi içimde iyiyim. Bir bardakta deniz gibi. Ama eğer bu kadehle sınırlıysam. Biri beni içebilir)

Ben de kendi içimde iyiyim. Bir fincanda kahve gibi. Ama eğer bu fincanla sınırlıysam. Biri beni de içebilir ama buna izin vermeyeceğim!