Kategori: Genel

Huzurun resmi!

İki yıl önce, eski ve yeni öğrencilerime hediye etmek üzere bir dil kitabı hazırlarken birbirinden güzel acquerello (suluboya) resimleri ile Gamze Tavukçuoğlu ve birbirinden güzel sayfa tasarımları ile Seda Elyıldırım ile çalışmak çok keyifliydi. Yaratıcı tasarımlarının yanı sıra harika bir dostluk sundu bana bu iki tatlı arkadaş.

Çocuk kitapları yazarı Gianni Rodari’nin, İtalyan alfabesinde olan ama okunmayan H harfinin buna içerleyip ülkeden kaçışını anlattığı öyküsü için resim fikri olarak şöyle bir not düşmüştüm: Sopasının ucunda çıkınıyla dağ bayır kaçan bir H harfi. Gamze’den gelen resmi görünce, bir gün kesinlikle onun resimleyeceği libri per bambini (çocuk kitapları) yazacağımdan emin oldum! Gianni Rodari’nin Acca in fuga öyküsünü ilerideki günlerde buradan da paylaşırım.

Gamze, şimdi kitap için çizdiği harika illüstrasyonlara ek olarak blogum için de çiziyor. Bu kült resimlerden ilk sırada Vita yağ kutusundaki çiçekler geliyor benim için. Bir posterinde gördüğümde derinden yakalamıştı beni, anneannesinin çiçeklerinden esinlenerek çizdiği teneke saksı!

Ben de çocukluğumuzdan familiare (aşina) olduğumuz bu nostaljik teneke Vita yağı kutusu saksılarda portakal, limon, devetabanı gibi şeyler çizmesini rica ettim, hatta sukulentlerin de olduğu eklektik aranjmanlar düşlemekteyim. Bu doymuş yağ kutusunda gelen çiçek görsellerine doymuş değilim henüz.

Nâzım Hikmet Saman Sarısı şiirinde Abidin Dino’ya sorar sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin diye. Ben Gamze’ye böyle bir soru sormadan geçenlerde o bana huzurun resmini çizip hediye etti.

Karantina günlerinde, bir annenin televizyon izlerken mutlu bir ifadeyle çocuklarına baktığı, huzurlu bir ev halini anlatan resmin ayrıntılarına daldım yine haliyle. Bir yandan yazışıyor, bir yandan da resmi inceliyordum.

O sırada Gamze, televizyonda başrollerini Meg Ryan ve Tom Hanks’in oynadığı You’ve Got Mail filminin oynadığını söyledi.

Ben filmi defalarca izlemiş olmama rağmen, con grande entusiasmo (büyük bir coşkuyla) hangi kanalda oynadığını sordum. Tekrar izlemek istedim. Meğer resimdeki televizyonda oynuyormuş! Ben pijamalar, çoraplar, büyük çocuğun kazağı, küçük çocuğun emziği, rustik perde, beyaz lake sehpa, duvardaki resimler, kanepedeki kedi, masadaki Uğultulu Tepeler kitabı gibi ayrıntıları inceliyordum o sırada, televizyona gelememiştim henüz.

Hayal gücü, yetenek, ayrıntılara düşkünlük ve nostaljinin harmanlandığı, tutkuyla yapılan işler, Gamze’nin kendi deyimiyle sirke şişesini sirkeli suyla ovmanın çok ağır geldiği en sıkıntılı şu günlerde bile huzurun resmini çizdirebiliyor insana!

Haydi kızlar!

Forza sözcüğü bir ünlem olarak haydi, yapabilirsin gibi bir anlama de gelir, asıl anlamı güç, kuvvet.

Son iki yazımda, yaşadığı yeri bırakıp yeni bir hayat kuran iki cesur genç kadını yazdım: biri ben, diğeri de Almanca öğretmenim Waltraud Hanopulus.

Bence çok cesurum, gülmeyin. Tamam, bir Zenobia değilim belki ama cesur olmadığımı iddia eden varsa gelsin, hodri meydan!

Almanca hocamın, ülkesini bırakıp Türkiye’ye yerleşme kararı benim şehir değiştirme kararımdan çok daha büyük ama en azından onda büyük bir aşk söz konusu. Bende ise uğruna mekân değiştirilen bir aşk değil, aksine şehir değiştirmeye üç ay kala başlayıp darbe alan bir aşk var.

Eyvah, darbe mi dedim, yok yok o anlamda bir darbe değil, aman yanlış anlaşılmasın, evde bu kadar daralmışken bir de Silivri’yi kaldırmaz ruhum!

Hatırlıyorum, müdürümle konuşmuş, eğitim bitince İstanbul’da şirket merkezinde kalmak istediğimi söylemiştim. Tabii ki giderayak oluşan bu özel durumdan hiç bahsetmeyerek gayet profesyonel bir tavırda kariyer hedeflerimden, merkezde çalışmanın önemini gördüğümden falan dem vurmuştum. Kariyer hedeflerim yoktu ama hayal gücüme ve yaradana sığınarak çok etkili bir konuşma yapmıştım.

O da bana, bunun şirket için de iyi olacağını (demek sezmiş bendeki köle ruhunu) ama benim Adana bölge ofisindeki görev için başvurduğumu ve bağlı olduğumuz Avrupa grubundan bir iş pozisyonu açılmazsa merkezde aynı görevde kalamayacağımı söyledi. Herhalde gözümü korkutmak için bilemiyorum, muhasebe bölümünde bir iş gibi bahtıma ne çıkarsa kabul etmek zorunda kalabileceğimi söyleyerek uyardı.

Daha kariyerimin ilk basamağında arıza çıkarmama kararı aldım genlerime kodlanmış doğruluk, dürüstlük, sözünün eri olma erdemleriyle.

Bir yıllık bir süre biçtim kendime, duruma göre bakacaktım. Ama mahrumiyet yaşayan ben olduğum halde karşı taraf arıza çıkarmaya başladı ve benim zaten zor olan hayatımı daha da zorlaştırdı. Kısaca bu uzaklık testini geçemedik. Ben de alışmıştım yeni düzenime ve işimden çok memnundum, kaldım. Kalış o kalış!

Almanca öğretmenimle cesaretin yanında bir ortak noktam daha var: basiret.

Basiret bağlanması deyimini çokça kullansam da Arapça kökenli basiret sözcüğünün tam anlamını bilmezdim. Basiret gerçeği kalp gözüyle görüp anlama ve sezme, doğru görüş, uzağı görüş, uyanıklık, vizyon demekmiş meğer.

Artık benimki basiretlilik mi basiretin bağlanması mı bilemem çünkü Amerikalı şair Robert Frost’un deyimiyle gidilmeyen yolda neler vardı bilmiyorum!

Gidilmeyen Yol

Sarı bir ormanda ikiye ayrıldı yolum,
İkisinden birden gidemediğim ve yazık ki
Tek yolcu olduğum için üzgün, uzun uzun
Baktım görene kadar birinci yolun
Otlar çalılar arasında kıvrıldığı yeri;

Sonra öbürüne gittim, o kadar iyiydi o da,
Ve belki çimenlik olduğu, aşınmak istediğinden
Gidilmeye daha çok hakkı vardı;
Oysa oradan gelip geçenler iki yolu da
Aynı ölçüde aşındırmıştı hemen hemen,

Ve o sabah ikisi de uzanıyordu birbiri gibi
Hiçbir adımın karartmadığı yapraklar içinde.
Ah, başka bir güne sakladım yolların ilkini!
Ama bilerek her yolun yeni bir yol getirdiğini,
Merak ettim geri gelecek miyim diye.

İç geçirerek anlatacağım bunu ben
Nice çağlar sonra bir yerde:
Bir ormanda yol ikiye ayrıldı, ve ben –
Ben gittim daha az geçilmişinden,
Ve bütün farkı yaratan bu oldu işte.

The Road Not Taken, Robert Frost

İşte hayatımın özeti: cesaret, basiret ve şimdi de esaret

Bir Zenobia değilim dedim ama sonumuz aynı oldu!

Sayılmayan gençler!

19 Mayıs’ın ertesinde işte size serotonin ve adrenalin yüklü bir avuç gencin öyküsü:

Üniversiteden hemen sonra IBM’de başladığım işimin eğitim sürecini tamamlayıp Adana’daki bölge ofisinde çalışmak üzere ailemin yanına dönüş yaptım. Bu bir tercihti, bir yandan yıllarca uzak kaldığım ailemin yanında olacaktım, bir yandan da çok uluslu bir şirketin himayesinde birkaç yıl birikim yapıp İstanbul’uma geri dönecektim. Evdeki hesap çarşıya uymadı o ayrı.

Sudan çıkmış balık, saksısından çıkarılıp çöle ekilen bir çiçek gibi çok yıllar sonra döndüm memlekete. Tıpkı şimdi karantinada yapmaya çalıştığım gibi hayıflanmak yerine bu süreci değerlendirmeye karar verdim en baştan. Zaten haftada bir toplantı veya eğitim için İstanbul’a gidiyordum. Aradaki gün veya günlerde izin kullanıp hafta sonu ile birleştirerek, aralara da seyahat falan sıkıştırarak eski düzenimde, İstanbul’daymış gibi yaşıyordum.

Sonra biraz daha yerleşik düzen başladı ve şehir değiştirmiş olduğum, onca arkadaşımı ve bir yıllık eğitim süresince edindiğim bir gökdelen dolusu harika iş arkadaşımı geride bıraktığım gerçeği dank etti yavaş yavaş. Artık tek bir iş arkadaşımdan başka arkadaşım, birkaç akran akrabam dışında kimse yoktu sosyalleşebileceğim.

Şu anki halimden hallice bir durum yani!

Çok severim yalnızlığı, tek başına sinemaya veya kafeye gitmeyi, seyahat etmeyi ama o dönemde bakışları üzerime çeken bir davranıştı bu yeni şehrimde. Alışsınlar ne yapayım diye ısrarla sürdürdüm bu tarzımı gerçi ama yine de yerim dardı, uyum sağlamakta zorlanıyordum.

Aradan üç beş ay geçti ve ben henüz kitaplarımın, kasetlerimin ve CD’lerimin olduğu kutuları açmamıştım. Her an dönebileceğimi hissediyordum ve eğer anlık bir karar verirsem bu kutuları kargoya vermem yeterliydi. Sonuçta kılık kıyafet gidilen yerden de alınır ama yılların birikimi kitaplar ve müzik geride bırakılamazdı. O yıllarda kitaplarımız ve müziğimiz bir telefona ve bilgisayara sığmazdı.

Derken çok tatlı bir arkadaş grubunun içinde buldum kendimi. Üniversiteden sonra şu veya bu sebeple ailesinin yanına dönmüş, çok kafa dengi kader ortağı bir grup. Onların, çekirdek ekip dışında da bir sürü arkadaşı vardı. Arkadaşlarımın arkadaşları benim de arkadaşımdır ilkesiyle tam bir yandaş olarak, çölde vaha bulmuş bahtsız bedevi mertebesine geçip hayata tutundum yeniden.

Açılmamış kutularımı açtım ve çok keyifli bir hayata başladım bir anda!

Birbirimizi görmediğimiz tek bir gün yoktu, iş çıkışı mutlaka buluşur, ikili üçlü kombinasyonlarda komplo planları yapıp diğerlerini şaşırtır veya korkutur, çılgınlar gibi eğlenirdik. Konser, tiyatro kaçırmaz, akşamları bir restoranda kadeh tokuşturmadan ayrılmazdık.

Ailelerimizin dağ ve deniz evleri şehre birer saat mesafede olduğu için hafta sonları mutlaka şehirden kaçar, iş ve sosyal hayat yorgunluğumuzu atardık. Arkadaşlarımızdan birinin Danua cinsi köpeği Brütüs de her gittiğimiz yere gelir, iri cüssesiyle ne arabada ne gidilen evde bize yer bırakmaz, bizden çok eğlenirdi.

Nüfus sayımının yapılacağı ve dolayısıyla sokağa çıkma yasağının olacağı gün yaklaştı. Bilmeyen gençler için söyleyelim, biz eskiden evlerde sayılırdık. Bir 80 ihtilalinde çıkmadık tek gün, bir de beş yılda bir yapılan nüfus sayımlarında. Alışığız sokağa çıkma yasağına ve evde oturmaya, sıkıntı olmaz derken bu kadarı bizim sabrımızı da zorluyor şimdi ama bekleyeceğiz ne yapalım.

Neyse, öyküye döneyim. Pazar günü nüfus sayımı nedeniyle görüşemeyeceğiz diye bir gün önce yemeğe çıktık ve abartıp akşamı biraz uzattık. Sanki bir daha görüşemeyecekmiş gibi gözlerimizde hüzün vedalaşırken biz iki arkadaş gizlice sözleştik, ertesi gün sayım memuru gibi çıkıp diğerlerinin kapısını çalacaktık. Sokağa çıkma yasağını delmek cesaret isteyen bir işti, yanlış hatırlamıyorsam altı aya kadar hapis cezası olan büyük bir suçtu ama ertesi gün görüşemeyecek olmak daha katlanılamaz gelmiş demek ki, gençlik işte!

Yakalanırsak, acil durum için çıktık diye arkadaşımın diş hekimi kimliğini öne sürecektik.

Arkadaşım beni almaya geldiğinde üzerimde döpiyes, ten rengi naylon çoraplar, gözümde gözlük, elimde dosya, yüzümde ciddi bir ifade ile gerçek bir sayım memuru gibiydim. Sürpriz yapmaya giderken ilk sürpriz benden gelmişti, gülüşmelerimiz bitince yola koyulduk.

İlk durağımızda kapıyı çaldığımız an çok heyecanlandık. Ama içerideki heyecan ve telaş daha büyüktü, evde bir fırtına esti. Şu günlerde kapımız çalındığında (olur da çalarsa tabii) yaşadığımız heyecana, kendimize ve evimize çekidüzen verme çabasına benzer bir şey! Arkadaşımın annesinin sesi geliyordu içeriden, “Geldi işte memur, dedim size, çabuk toplayın şu sofrayı”. Uzun bir koşuşturmadan sonra kapıyı açan arkadaşımızın gözleri faltaşı gibi açıldı.

Hep beraber arka balkona çıkıp evi çok yakın olan diğer bir arkadaşımızı aradık balkona çıksana diye. Balkondan kendisine el sallayan bizi görünce o da büyük şaşkınlık yaşadı ve gelsenize dedi.

Yasağı bir kez deldikten sonra bir cesaret gelir ya insana, diş hekimi çıkartması güvencesi olan arabayı bırakıp oraya yürüdük. O da giyinip aşağı inmişti çünkü o arada konuştuğu diğer bir arkadaşımız hadi bize gelin, annemler yok demişti. Elimizi kolumuzu sallayarak dört genç şehrin ana caddelerinden gülüşe gülüşe geçip son durağımıza vardık.

Son durağımız evde mutfak masasının etrafına konuşlanıp saatlerce kağıt oynadık. Akşamüstü çay demleyip verdiğimiz molada arkadaşımızın annesinin yapıp bıraktığı bir haftalık kek ve börek stoğunu, evlere dağılmadan da dolaptaki leziz anne yemeklerini tükettik.

O apartmana sayım memuru sabah geldiği için kendi evlerinde sayılmadan çıkan biz dördümüz sayılmadık ve bu nedenle sonraki beş yılın istatistiklerinde yoktuk.

Ben o gün anladım ki bu şehirde benim ruhumda müthiş bir arkadaş kaynağı vardı ve benim kalıp onları keşfetmem gerekiyordu!

Ve böylece ‘kaldırımlar arasında açan aykırı çiçek gibi bu şehrin sokaklarında, taşlarında eskittim gençliğimi’.

Bazen şüpheye düşmüyor değilim Sezen Aksu benden mi ilham aldı Aykırı Çiçek şarkısını yazarken!

Not: Yarın çok daha güzel bir öykü ve onun içinde başka bir öykü geliyor