Kategori: Kelime Haznesi

Sayılmayan gençler!

19 Mayıs’ın ertesinde işte size serotonin ve adrenalin yüklü bir avuç gencin öyküsü:

Üniversiteden hemen sonra IBM’de başladığım işimin eğitim sürecini tamamlayıp Adana’daki bölge ofisinde çalışmak üzere ailemin yanına dönüş yaptım. Bu bir tercihti, bir yandan yıllarca uzak kaldığım ailemin yanında olacaktım, bir yandan da çok uluslu bir şirketin himayesinde birkaç yıl birikim yapıp İstanbul’uma geri dönecektim. Evdeki hesap çarşıya uymadı o ayrı.

Sudan çıkmış balık, saksısından çıkarılıp çöle ekilen bir çiçek gibi çok yıllar sonra döndüm memlekete. Tıpkı şimdi karantinada yapmaya çalıştığım gibi hayıflanmak yerine bu süreci değerlendirmeye karar verdim en baştan. Zaten haftada bir toplantı veya eğitim için İstanbul’a gidiyordum. Aradaki gün veya günlerde izin kullanıp hafta sonu ile birleştirerek, aralara da seyahat falan sıkıştırarak eski düzenimde, İstanbul’daymış gibi yaşıyordum.

Sonra biraz daha yerleşik düzen başladı ve şehir değiştirmiş olduğum, onca arkadaşımı ve bir yıllık eğitim süresince edindiğim bir gökdelen dolusu harika iş arkadaşımı geride bıraktığım gerçeği dank etti yavaş yavaş. Artık tek bir iş arkadaşımdan başka arkadaşım, birkaç akran akrabam dışında kimse yoktu sosyalleşebileceğim.

Şu anki halimden hallice bir durum yani!

Çok severim yalnızlığı, tek başına sinemaya veya kafeye gitmeyi, seyahat etmeyi ama o dönemde bakışları üzerime çeken bir davranıştı bu yeni şehrimde. Alışsınlar ne yapayım diye ısrarla sürdürdüm bu tarzımı gerçi ama yine de yerim dardı, uyum sağlamakta zorlanıyordum.

Aradan üç beş ay geçti ve ben henüz kitaplarımın, kasetlerimin ve CD’lerimin olduğu kutuları açmamıştım. Her an dönebileceğimi hissediyordum ve eğer anlık bir karar verirsem bu kutuları kargoya vermem yeterliydi. Sonuçta kılık kıyafet gidilen yerden de alınır ama yılların birikimi kitaplar ve müzik geride bırakılamazdı. O yıllarda kitaplarımız ve müziğimiz bir telefona ve bilgisayara sığmazdı.

Derken çok tatlı bir arkadaş grubunun içinde buldum kendimi. Üniversiteden sonra şu veya bu sebeple ailesinin yanına dönmüş, çok kafa dengi kader ortağı bir grup. Onların, çekirdek ekip dışında da bir sürü arkadaşı vardı. Arkadaşlarımın arkadaşları benim de arkadaşımdır ilkesiyle tam bir yandaş olarak, çölde vaha bulmuş bahtsız bedevi mertebesine geçip hayata tutundum yeniden.

Açılmamış kutularımı açtım ve çok keyifli bir hayata başladım bir anda!

Birbirimizi görmediğimiz tek bir gün yoktu, iş çıkışı mutlaka buluşur, ikili üçlü kombinasyonlarda komplo planları yapıp diğerlerini şaşırtır veya korkutur, çılgınlar gibi eğlenirdik. Konser, tiyatro kaçırmaz, akşamları bir restoranda kadeh tokuşturmadan ayrılmazdık.

Ailelerimizin dağ ve deniz evleri şehre birer saat mesafede olduğu için hafta sonları mutlaka şehirden kaçar, iş ve sosyal hayat yorgunluğumuzu atardık. Arkadaşlarımızdan birinin Danua cinsi köpeği Brütüs de her gittiğimiz yere gelir, iri cüssesiyle ne arabada ne gidilen evde bize yer bırakmaz, bizden çok eğlenirdi.

Nüfus sayımının yapılacağı ve dolayısıyla sokağa çıkma yasağının olacağı gün yaklaştı. Bilmeyen gençler için söyleyelim, biz eskiden evlerde sayılırdık. Bir 80 ihtilalinde çıkmadık tek gün, bir de beş yılda bir yapılan nüfus sayımlarında. Alışığız sokağa çıkma yasağına ve evde oturmaya, sıkıntı olmaz derken bu kadarı bizim sabrımızı da zorluyor şimdi ama bekleyeceğiz ne yapalım.

Neyse, öyküye döneyim. Pazar günü nüfus sayımı nedeniyle görüşemeyeceğiz diye bir gün önce yemeğe çıktık ve abartıp akşamı biraz uzattık. Sanki bir daha görüşemeyecekmiş gibi gözlerimizde hüzün vedalaşırken biz iki arkadaş gizlice sözleştik, ertesi gün sayım memuru gibi çıkıp diğerlerinin kapısını çalacaktık. Sokağa çıkma yasağını delmek cesaret isteyen bir işti, yanlış hatırlamıyorsam altı aya kadar hapis cezası olan büyük bir suçtu ama ertesi gün görüşemeyecek olmak daha katlanılamaz gelmiş demek ki, gençlik işte!

Yakalanırsak, acil durum için çıktık diye arkadaşımın diş hekimi kimliğini öne sürecektik.

Arkadaşım beni almaya geldiğinde üzerimde döpiyes, ten rengi naylon çoraplar, gözümde gözlük, elimde dosya, yüzümde ciddi bir ifade ile gerçek bir sayım memuru gibiydim. Sürpriz yapmaya giderken ilk sürpriz benden gelmişti, gülüşmelerimiz bitince yola koyulduk.

İlk durağımızda kapıyı çaldığımız an çok heyecanlandık. Ama içerideki heyecan ve telaş daha büyüktü, evde bir fırtına esti. Şu günlerde kapımız çalındığında (olur da çalarsa tabii) yaşadığımız heyecana, kendimize ve evimize çekidüzen verme çabasına benzer bir şey! Arkadaşımın annesinin sesi geliyordu içeriden, “Geldi işte memur, dedim size, çabuk toplayın şu sofrayı”. Uzun bir koşuşturmadan sonra kapıyı açan arkadaşımızın gözleri faltaşı gibi açıldı.

Hep beraber arka balkona çıkıp evi çok yakın olan diğer bir arkadaşımızı aradık balkona çıksana diye. Balkondan kendisine el sallayan bizi görünce o da büyük şaşkınlık yaşadı ve gelsenize dedi.

Yasağı bir kez deldikten sonra bir cesaret gelir ya insana, diş hekimi çıkartması güvencesi olan arabayı bırakıp oraya yürüdük. O da giyinip aşağı inmişti çünkü o arada konuştuğu diğer bir arkadaşımız hadi bize gelin, annemler yok demişti. Elimizi kolumuzu sallayarak dört genç şehrin ana caddelerinden gülüşe gülüşe geçip son durağımıza vardık.

Son durağımız evde mutfak masasının etrafına konuşlanıp saatlerce kağıt oynadık. Akşamüstü çay demleyip verdiğimiz molada arkadaşımızın annesinin yapıp bıraktığı bir haftalık kek ve börek stoğunu, evlere dağılmadan da dolaptaki leziz anne yemeklerini tükettik.

O apartmana sayım memuru sabah geldiği için kendi evlerinde sayılmadan çıkan biz dördümüz sayılmadık ve bu nedenle sonraki beş yılın istatistiklerinde yoktuk.

Ben o gün anladım ki bu şehirde benim ruhumda müthiş bir arkadaş kaynağı vardı ve benim kalıp onları keşfetmem gerekiyordu!

Ve böylece ‘kaldırımlar arasında açan aykırı çiçek gibi bu şehrin sokaklarında, taşlarında eskittim gençliğimi’.

Bazen şüpheye düşmüyor değilim Sezen Aksu benden mi ilham aldı Aykırı Çiçek şarkısını yazarken!

Not: Yarın çok daha güzel bir öykü ve onun içinde başka bir öykü geliyor

19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramımız Kutlu Olsun!

”Benim nazarımda 20 yaşında bir yobaz ihtiyardır,70 yaşında bir idealist de zinde bir gençtir”

Mustafa Kemal Atatürk

Not: Kadir Gecesinde yapılan dualar kabul olur diye bir duyum aldım. corona, vahdettin, damat ferit falan için dualarım hazır (gud mu bed mi tahmin edersiniz), geceyi bekliyorum

Direneceğim direneceksin!

Bu başlıkta, daha önce Roby Facchinetti’nin şarkısını paylaştığım yazımdaki yeniden doğacağım yeniden doğacaksın anlamına gelen, İtalya’nın anlamlı rinascerò rinascerai sloganından ilham aldım.

Bugün size Tom Hanks’in oynadığı 2000 yapımı Cast Away (Yeni Hayat) filmini önermek istedim. Bir öğrencimin bu film ve Gary Paulsen’ın Hatchet (Balta) romanı hakkında karşılaştırmalı bir yazı ödevi nedeniyle izlemiştim zamanında. Uçak kazası sonrası ıssız bir adada sürdürülen yaşam mücadelesini konu alan filmleri oldum olası sevdiğim ve Tom Hanks hayranı olduğum için bu filmi unutamadım.

Dün sabah, salgının başında İstanbul’dan ayrılıp ailesiyle buradaki dağ evlerine yerleşen bir arkadaşımdan, sürdürdükleri doğal ve özgür yaşamın nasıl bir anda kesintiye uğradığına dair haber aldım. Tatlı tatlı paylaşımlarda bulunup birbirimizi gülümsetiyorduk sık sık. İtalyanca çalışıyordu, “şu articololarla başım dertte” diyordu itinayla notlar aldığı defterinden fotoğraflar yollayıp.

Kaç gündür ses çıkmayınca “bunalımda mısın yoksa benim gibi” diye sordum şakayla karışık. Öyleymiş meğer. Olabilecek her aksilik bir araya gelmiş: elektrik kesintisi, patlayan su borusu nedeniyle nehirden su taşıma zorunluluğu, klimasız geçirilen 40 derece çöl sıcağı, mutfağı basan karıncalar, benim yazımdan sonra ortaya çıkan ve arada bir boy gösterip korkutan kertenkele. Satır aralarında hep muzip ifadeler var ama, sonunda da durumu daha net canlandırayım gözümde diye eşofman altını tırnak makasıyla kesip kapri yaparak yaz moduna geçtiğini yazmış.

Aklıma hemen Cast Away geldi bu kısa ama çok şey anlatan, esprili durum tasvirini okuyunca. Filmde (sembolik olarak) bir kargo paketi için hayata tutunan FedEx çalışanı Chuck’ın yaşam savaşını heyecanla izlemiştim.

Benim de umudum bir kargo paketi şu anda aslında. Beğendiğim saku handmade kahve fincanlarını alıyorum, ben aldıkça Umut bir kutuya atıyor onları (yani atmıyor tabii, her zamanki gibi müthiş bir özenle yerleştiriyor) benim için. Fincan kumbaramda, Yeni Hayatımda arkadaşlarımla ve öğrencilerimle kahve içmek için birbirinden güzel, boy boy yeni fincanlarım birikiyor. Bu süreç bitince kargom gelecek ve ben yeni paylaşımlarla Yeni Hayatıma başlayacağım.

Dün akşam kargo kutusuna bir fincan daha eklerken, artık kutunun şiştiğini söyledi Umut. Ben şiştikçe kutu da şişiyor tabii, sürekli yeni tasarım el yapımı bir umut ekliyorum.

Hepimiz castaway’iz, hepimiz corona mağduruyuz farklı yerlerde, farklı koşullarda ama şu durumda bile espriler yapıp gülebiliyorsak halimize, güldürebiliyorsak karşımızdakini, ileride kahvelerimiz elimizde karantina anılarımızı paylaşırken daha da çok güleceğiz demektir!

Not: Bu yazı sevgili Ayşe ve Milano’daki okuluna dönmenin hayalini kuran, kiralamak istediği güzel çatı dairesinin fotoğraflarını paylaşarak benim hayatımı da renklendiren oğlu, tatlı öğrencim Emre için yazıldı

Mart ayında, Elvis Presley’in hayatıyla ilgili bir film çekmek üzere gittiği Avustralya’da eşi ile corona virüs kapan ve iyileşen Tom Hanks’in Cast Away filmi:

Bu daTürkçe dublajlı izlemek isteyenler için:

https://filmakinesi.net/yeni-hayat-izle-fm2.html

Bize nereye gitmemiz gerektiğini söyleyin!

Kafalar karışık vallahi! Televizyonda bir profesör çıkıyor, mecbur olmadığınız sürece izinli olduğunuz günlerde dahi çıkmayın diyor, bayramı da içine alacak şekilde dokuz gün blok sokağa çıkma yasağı olması gerektiğini söylüyor. Mantıklı geliyor çünkü meclis kapalıyken açılan alışveriş merkezlerinin, pazar yerlerinin halini görünce bütün emeğimizin boşa gideceğini, başa saracağımızı düşünüyorum.

Yurdum insanının toplu iftarları ve bayram heyecanı beni endişelendiriyor. Bir bayramda da el öptürme ne olur, kapın çalmasın veya kapının çalmaması çok dayanılmaz geliyorsa sen çal ve “Ooo kimler gelmemiş diye aç”, kolonya ve diğer ikramları bu seferlik aile içinde yap ki bu iş daha çabuk bitsin!

Bir diğeri daha ılımlı konuşuyor, maske takarak ve sosyal mesafeyi koruyarak kısıtlı sürelerde çıkabileceğimizi söylüyor. Tedbirler alındığı sürece riskin azalacağı konusunda ikna ediyor. Riskin azalma oranını bilmiyoruz ama. Sağlık Bakanının okuduğu başarı öyküsünün ve kahramanlık destanının satır aralarında meslek ahlakı ile sıkıştırılmış ciddi uyarılar duyuyorum, yüzünde ve konuşmalarında endişe seziyorum.

Ve son olarak dün, 65 yaş üzerinde ve 20 yaş altında olanların boş yere evde tutulduklarını söylemeye getiren ifadeler duydum televizyonda iki doktordan. Maske ve sosyal mesafe tedbirleri ile normal hayata dönülmesi, başka sağlık sorunları nedeniyle hastanelere gitmekten korkulmaması yönünde telkinler geldi.

Biz bize olsak çıkıp görüşebilir, tedbiri elden bırakmayarak daha kaliteli bir yaşam sürebiliriz ama memleketimden insan manzaralarında gördüklerim beni en katı tedbirlerin uygulanması yönünde ikna ediyor her günün sonunda. Yoksa bir bu kadar daha oturacağız evde.

İtalyan karikatürist Francesco Tullio Altan, dün La Repubblica gazetesinde yayınlanan karikatüründe bu kafa karışıklığını, dizginleri ele vermişliğimizi şöyle anlatmış:

Benim tatlı batıllarım!

Tıp camiası obsesif kompulsif bozukluk, bizim cami günah olduğunu söylüyor ama ben gizliden tatlı tatlı sürdürüyorum, yani şu ana kadar gizliydi. Sanırım iyileşme konusunda bir adım atmak üzere ilk terapimi burada sizinle yapmaya karar verdim. Bu sırrımı kimseyle paylaşmayacağınızı biliyorum ama yine de size güvenebileceğimi bildirmek için telefonumu üç kere çaldırın.

Yoksa bu yazıyı geri çeker, deliliğime dair delil bırakmam ortada!

Çok bozuluyorum, niye bozukluk veya günah olsun ki! Kime ne zararım var kendimden başka? Kendime zararım da azıcık vakit kaybı o kadar, çok şükür günlük faaliyetlerimi etkileyecek derecede olmadı hiçbir zaman batılcıklarım. Aman tahtaya vurayım hemen üç kere, ne olur ne olmaz!

Tablolar, örtüler ve halılar düzgün duracak. Buna itirazı olan yoktur sanırım. Fincan kulpları aynı yönde ve hizalı olacak ikramda, misafirin rahatça alabilmesi için sağ tarafta. Ya misafir solaksa? Kitaplar boy sırasına göre dizili, buzdolabındaki şişeler ve kavanozlar ön etiketleri öne gelecek şekilde yerleşecek. Aynı şey temizlik malzemeleri için de geçerli. Püskürtme noktası gelişigüzel yerde bırakılmaz, önde duracak.

Bu kuralımı her şişede o kadar aksatmadan uygularım ki birinde hiç bakmadan parfüm sıkarken baş parmağım ve işaret parmağımın arasından doğrudan gözümün içine sıkıp uzun müddet kendime gelememiştim.

Ben hayatta öyle bırakmayacağıma göre parfümümü başkası kullanmış olmalıydı!

Evde veya ofiste temizlik yapılırken durmam yardımcının yanında çünkü iş yaptırmam. Her şey yerine anında doğru bir şekilde yerleşsin isterim, ya birbirine paralel ya dik açıyla, düzgün düzgün. Biblolar ise rap rap asker gibi değil, hafif bir açı verilerek doğal durmalı.

Yardımcılar cetvel, gönye, iletki ve pergel kullanarak çalışmadığı için temizlik sonrasında benim mesaim başlar. Bir kitap veya DVD ters konmuşsa görürüm hemen, kalamaz öyle. Biblolar veya diğer eşyalar benim gözüme hoş göründükleri koordinatlara geri gelir.

Ne var ki bunda? Fenerbahçe’nin kazandığı maçta giydiği gömleği yıkatmayıp futbol sezonu boyunca her maçta o gömleği giyen adam totem yapıyor oluyor da benim tertip ve düzenime niye bozukluk deniyor?

Ütünün fişini çekmedim, ocağı söndürmedim, anahtarı almadım gibi endişelerim olmaz çünkü defalarca bakmışımdır evden çıkmadan. Bir pasaport kendi kendine geri çıkar mı çantadan seyahat öncesinde? Çıkabilir gibi geliyor işte, defalarca kontrol ediyorum. Zaman kaybettiriyor bunlar biraz evet ama bu saplantıların verdiği güvenceye değdiğini düşünüyorum.

Asıl tehlikeli olan da bu düşünce zaten!

Büyüklerin de suçu var ama tuhaf alışkanlıklarımızda. Çocukken ayakkabımı giyerken kızım önce sağ tekini giy demişti babaannem, bu yaşıma geldim henüz ayakkabı ve terliğin ilk sol tekini giymişliğim (ve hatta sanırım çıkarmışlığım, bilemedim şimdi) yok. Eh tabii kazak ve tişörtlere, montlara da ilk sağ kolumu sokuyorum bu mantıkla. Hangi mantık? Çocukken sorgulamayı akıl etmediğim babaanne mantığı!

Sağ taraf iyidir de sol taraf uğursuzluk mu getirir? Ben bu ayrımcılığı sayılar arasında da yaparım. Cihaz ayarlarında çift sayıları kayırırım mesela. Çift sayılar uğurlu görünür gözüme. Klima ısısını, müziğin sesini hep çift ayarlarım. Tek ayarlanmışsa düzeltirim el çabukluğuyla. Başka birinin arabasındaysam müziğin sesini kısma veya açma bahanesiyle çift sayıya getirerek kazadan beladan korurum kendimizi.

Başkalarının evinde karışmam ama, kendi sorumlulukları bana ne!

Çok yıllar önce, küçük bir öğrencim izlediği bir diziyi anlatıyordu. “Kız psikopat, kumandalarda falan hep çift sayı ayarlıyor düşünebiliyor musunuz” dedi. Düşünebiliyordum ama bunu söylemeye cesaretim yoktu. O ilkokul öğrencisi minik bir kızdı ve ben onun öğretmeni. Hemen klima kumandasına el atıp çaktırmadan tek sayıya getirdim şüphelenmesin diye ama içim rahat etmedi, biraz sonra üşümüş gibi yapıp bir derece artırdım.

O minik kız Londra’da aşçılık okudu, başarılı bir şef şimdi. Benim kumadalar hâlâ 18, 20, 22, 24’ü gösteriyor!

Yıllar sonra, elimde klima kumandası, gülüp benimle dalga geçeceğine ve hatta hafif yollu aşağılayacağına emin olduğum büyük yeğenime bahsettim takıntımdan. Ben küçülmüş beklerken, “Benim de bir arkadaşım hep öyle ayarlar” dedi gayet normalmiş gibi hiç üzerinde durmayarak.

Onun o arkadaşı da New York’ta başarılı bir yönetici. Demek ki çok da ilgisi yok zekâyla, başarıyla!

Orhan Pamuk’un dilimize kazandırdığı ifade ile “Bir gün bir kitap okudum ve hayatım değişti”: Kadir Aydemir’in hazırladığı Tuhaf Alışkanlıklar Kitabı. Bu kitapta, farklı dünyalardan ünlü ve ünlü olmayan 126 kişinin açık yüreklilikle anlattığı tuhaf alışkanlıklarını okuyunca kendimi çok normal, sorunsuz hissettim. Gözümde büyüttüğüm takıntılarım küçüldü birer birer.

Ama kitabın sayfa sayısı tek diye kitaplığıma koyamıyorum!

(Şakaydı, inanmış olamazsınız)

Obsesif kompulsiflik seviyemi ölçmek için yaptığım testte ‘sınırda’ çıktım, var mı arttıran?

https://onedio.com/haber/obsesif-kompulsiflik-seviyeni-tahmin-ediyoruz–661489